Τι είδαμε στο 22ο ADAF MetaMorphosis

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ψηφιακών Τεχνών της Ελλάδας, Athens Digital Arts Festival (ADAF), ολοκληρώθηκε με εξαιρετική επιτυχία και φέτος, από τις 23 έως τις 26 Απριλίου, στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία χρονιά τον ρόλο του ως ένα από τα σημαντικότερα φεστιβάλ ψηφιακών τεχνών στην Ευρώπη. Η φετινή διοργάνωση, με θεματική «Metamorphosis», προσέλκυσε περισσότερους από 12.000 επισκέπτες και παρουσίασε συνολικά 348 έργα σε 12 κατηγορίες, από καλλιτέχνες και δημιουργούς από όλο τον κόσμο.

Η έννοια της «Μεταμόρφωσης» αποτέλεσε τον βασικό άξονα του καλλιτεχνικού προγράμματος, διερευνώντας τις ριζικές αλλαγές που συντελούνται στη σύγχρονη εποχή σε περιβαλλοντικό, κοινωνικό και τεχνολογικό επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στο περιβάλλον. Μέσα από εγκαταστάσεις, οπτικοακουστικά έργα, διαδραστικές εμπειρίες και υβριδικές μορφές τέχνης, το φεστιβάλ προσέγγισε τη μεταμόρφωση ως μια δυναμική διαδικασία επαναπροσδιορισμού: από την κλιματική κρίση και τη βιωσιμότητα έως τη μεταβολή της ανθρώπινης ταυτότητας, τα όρια του χώρου και την επίδραση της ψηφιακής τεχνολογίας στην καθημερινότητα. Το κοινό δεν έμεινε απλός θεατής· έγινε ενεργός συμμέτοχος σε ένα περιβάλλον συνεχούς αλλαγής, αλληλεπίδρασης και ανακάλυψης.

Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα κατείχαν τα υπαίθρια installations μνημειακής κλίμακας, που μετέτρεψαν τον δημόσιο χώρο σε ένα ζωντανό πεδίο καλλιτεχνικής εμπειρίας. Έργα όπως τα «Passengers» και «Waterlight Graffiti» εντυπωσίασαν το κοινό, δημιουργώντας καθηλωτικές εμπειρίες που συνδύασαν το φως, το νερό, τον ήχο και την κίνηση με τη συμμετοχικότητα, δίνοντας στον ίδιο τον επισκέπτη τον ρόλο του «συν-δημιουργού».

Το Μηχανουργείο φιλοξένησε, όπως κάθε χρόνο, την κεντρική έκθεση εγκαταστάσεων, όπου μέσα από φωτεινές, διαδραστικές και περιβαλλοντικές εμπειρίες αναδείχθηκαν διαφορετικές εκφάνσεις της μεταμόρφωσης: στη φύση (νερό και γη), στον άνθρωπο (μετανάστευση και πόλη) αλλά και στον ίδιο τον χώρο (διάσταση και αντίληψη). Στις Δεξαμενές Καθαρισμού, το κοινό ήρθε σε επαφή με AR/VR/XR εμπειρίες και εγκαταστάσεις με επίκεντρο τον άνθρωπο, πολλές από τις οποίες είχαν έντονο performative και θεατρικό χαρακτήρα. Στις Αποθήκες παρουσιάστηκε το κεντρικό πρόγραμμα προβολών της διοργάνωσης με ένα πλούσιο πρόγραμμα video art και animation, καθώς και έκθεση μεμονωμένων έργων, ενώ στο Innovathens το κοινό εξερεύνησε έργα που σχετίζονται με το διαδίκτυο και το gaming, δίπλα στις δημιουργίες νέων καλλιτεχνών από τις ακαδημαϊκές συνεργασίες του φεστιβάλ.

Σημαντική υπήρξε η εκπαιδευτική διάσταση του ADAF, η οποία ενισχύθηκε μέσα από στρατηγικές συνεργασίες με διακεκριμένα ακαδημαϊκά ιδρύματα, όπως το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, η Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου και το Tsinghua University – Department of Digital Arts στην Ταιβάν. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάστηκαν διαδραστικά έργα φοιτητών που ξεχώρισαν για τον πειραματισμό, τη φρεσκάδα και τον έντονα παιχνιδιάρικο χαρακτήρα τους, αποδεικνύοντας ότι η νέα γενιά δημιουργών προσεγγίζει την ψηφιακή τέχνη με τόλμη και φαντασία.

Στο ίδιο πνεύμα, το ADAF Learning Point – ένα ανοιχτό, υπαίθριο περίπτερο αφιερωμένο στη γνώση και τη συμμετοχή – αποτέλεσε έναν από τους πιο ζωντανούς πυρήνες του φεστιβάλ. Workshops, παρουσιάσεις, panels και ομιλίες έφεραν το κοινό σε άμεση επαφή με σύγχρονες πρακτικές και εργαλεία ψηφιακής δημιουργίας, αλλά και με προβληματισμούς γύρω από την τέχνη, το περιβάλλον, τον δημόσιο χώρο και τη βιωσιμότητα. Ένας χώρος ανταλλαγής ιδεών, ανοιχτός σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας ή εμπειρίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο παιδικό πρόγραμμα (ADAF Kids), το οποίο περιλάμβανε εργαστήρια και δραστηριότητες ειδικά σχεδιασμένες για παιδιά. Οι μικροί επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να δημιουργήσουν τα δικά τους μουσικά όργανα, να πειραματιστούν με origami, να προσεγγίσουν περιβαλλοντικά ζητήματα μέσα από την τεχνολογία και – φυσικά – να παίξουν και να αλληλεπιδράσουν με τα έργα της έκθεσης, ανακαλύπτοντας τον κόσμο της ψηφιακής τέχνης με βιωματικό και διασκεδαστικό τρόπο.

Το μουσικό πρόγραμμα του φεστιβάλ ενίσχυσε τη συνολική εμπειρία με έναν πολυδιάστατο ηχητικό χαρακτήρα: η εξωτερική σκηνή φιλοξένησε αγαπημένα ελληνικά σχήματα, δημιουργώντας μια ανοιχτή, γιορτινή ατμόσφαιρα, ενώ η εσωτερική σκηνή κινήθηκε σε πιο πειραματικές και ηλεκτρονικές κατευθύνσεις, προσφέροντας ένα πεδίο εξερεύνησης και ηχητικού πειραματισμού.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και το μεγάλου μεγέθους  “3D Mapping Projection” στην αυλή της Τεχνόπολης, που τις απογευματινές και βραδινές ώρες μετέτρεψε τον αρχιτεκτονικό χώρο σε έναν δυναμικό καμβά εικόνας και φωτός. Μέσα από εντυπωσιακές προβολές, ο χώρος «μεταμορφώθηκε», προσφέροντας στο κοινό μια καθηλωτική οπτική εμπειρία.

Ξεχωριστό σημείο αναφοράς αποτέλεσε το έργο «NEON ΝΕΡΟ», το οποίο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ και παρουσιάστηκε στο ιστορικό Αδριάνειο Υδραγωγείο, στην Πλατεία Δεξαμενής, από τις 15 έως τις 30 Απριλίου. Ένα δρώμενο εκτός Τεχνόπολης, όπου ανέδειξε τη βαθιά σύνδεση της πόλης με το νερό, φωτίζοντας τη σημασία του ως φυσικού πόρου αλλά και ως φορέα μνήμης και πολιτισμού. Μέσα από μια μοναδική σύμπραξη καλλιτεχνών – με τους Μανώλη Μανουσάκη (ήχος/σύνθεση), Χρυσάνθη Μπαδέκα (χορογραφία), Αλεξάνδρα Νιάκα (visuals), Γιάννη Κρανιδιώτη (laser design), Έλλη Άννα Περιστεράκη (δραματουργία/επιμέλεια), Κωνσταντίνο Χαλδαίο (σκηνικά/κοστούμια) και Μαργαρίτα Κώστογλου (ερμηνεία/χορός) – δημιουργήθηκε μια καθηλωτική εμπειρία που συνέδεσε το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον.

Συνολικά, η φετινή διοργάνωση του Athens Digital Arts Festival ανέδειξε με συνέπεια και δημιουργικότητα τη θεματική της μεταμόρφωσης, συνδέοντάς την ουσιαστικά με τα σύγχρονα περιβαλλοντικά ζητήματα και τις προκλήσεις της εποχής. Η μεγάλη προσέλευση και η θερμή ανταπόκριση του κοινού επιβεβαιώνουν τη δυναμική του φεστιβάλ και τη σημασία του ως πλατφόρμας καλλιτεχνικής έκφρασης, καινοτομίας και διαλόγου.

Το ADAF συνεχίζει να επαναπροσδιορίζει τα όρια της ψηφιακής τέχνης, δημιουργώντας κάθε χρόνο έναν χώρο όπου η τεχνολογία, η δημιουργικότητα και η κοινωνική ευαισθησία συναντώνται — και μεταμορφώνονται.